تاريخچه و موارد مصرف در طب سنتى : همانطورى كه ديوسكوريد ، ابو ريحان و ابن سينا اشاراتى دارند اولين فردى كه شيرابه گياه را در امر درمان به كار برده است Euphurbus ( تولد قبل از ميلاد . وفات 18 سال پس از ميلاد ) پزشك Joba دوم پادشاه موريتانى بوده و نام يونانى شيرابه گياه Euphorbion و جنس گياه Euphorbia از نام او گرفته شده است . خواص لاتكس سفت شده گياه در كتب قديم طبى ذيل عناوين اوفوربيون ( كتاب دياسقوريدوس ) ، فربيون ( حاوى ، صيدنه ، قانون ) ، افرفيون ( الابنيه ) ، افربيون ( شرح اسماء و مخزن ) ، فرفيون ( اختيارات ، تحفه ، فروغ ناصرى و پزشكىنامه ، فريبون ( تذكره ) آمده كه خلاصه آن چنين است : گياه آن به خيار چنبر شباهت دارد و در ليبى ، كوه‌هاى اطلس ( 1 * ) و مراكش ( 2 * ) مىرويد به علت تندى و سوزانندگى لاتكس شكمبه را شسته به ساقه گياه مىبندند و از دور به وسيله پرتاب نيزه آن را سوراخ مىكند . مقدارى شيرابه در شكمبه جمع و مقدارى بر خاك مىريزد . بر چشم كشيدن مخلوط آن با عسل در آب مرواريد و مخلوط آن با بعضى شربت‌ها در سياتيك و ماليدن آن بر گوشت زائد سودمند مىباشد ( ديوسكوريد : 3 * ) . بديغورس گويد كه در زرداب و در كتاب سموم امده است كه در فالج و بىحسى ( 4 * ) [ ماليدن اعضاء با مخلوطى از سه درهم فربيون و يك رطل روغن زيتون به مدت 8 - 7 روز ( 5 * ) و يا خوردن حبى كه از ربع درهم فربيون با نصف درهم سكبينج و اشق تهيه شده باشد ] * سودمند و شياف مهبلى ان كشنده جنين است و سه درهم آن معده و امعاء را زخمى مىكند و خوزىها گفته‌اند . . . ( 6 * ) . و ابن ماسويه گويد كه بلغم را از قسمت خلفى استخوان لگن ، كمر و روده‌ها پاك مىكند ( 7 * ) در داء الحيه و داء الثعلب ( 8 * ) لقوه [ به بينى كشيدن مخلوطى از آن و روغن حبه الخضراء ] ، رعشه [ ماليدن مخلوطى از آن در روغن زيتون ] ، استسقاء ، جراحات عصب ( هروى ، 9 * ) ، سردى كليه و قولنج ( ابن سينا : 10 * ) موثر است . به بينى كشيدن حل شده آن در آب چغندر در ريزش اشك ، Pannus ( 11 * ) ، قرمزى چشم موثر و پاك كننده مغز و ضماد مخلوط آن با زعفران و ترياك تسكين‌دهنده ضربان است ( انطاكى : 12 * ) ، شياف مهبلى آن به اندازه يك تا سه حبّه ، بازكننده خون قاعدگى است . مقدار خوراك آن 2 قيراط و بيش از آن تا 3 درهم كشنده است . علائم مسموميت اختلال عقل ، التهاب معده ، سكسكه و در بعضى قابض به افراط و رافع آن سرد كردن قوى و آب ميوه‌هاست ( حكيم مومن : 13 * ) . در جمود و شخوص ( 14 * و 15 * ) ريختن محلول رقيقى از افوربيون جند بيدستر پودر شده در روغن ياسمين بر سر ، و در صرع و سكته به بينى كشيدن آن و در قولنج ، بزرگى طحال و درد مفاصل خوردن آن با داروهاى مناسب موثر است ( عقيلى خراسانى : 16 * ) . سلطان الحكماء علاوه بر ذكر موارد فوق چنين اضافه مىنمايند : " گرد متصاعده از آن مورث تورم ملتحمه شود و مقدار قليلى از آن مورث قى شديد ، غش ، هيجان ، التهاب ريه ، سرفه دموى ، عطسه شديد ، ورم معده و اسهال دموى تواند شد و بعضى اوقات باعث غانقراياى معده مىشود و ترياق ( پادزهر ) آن لعاب اسپرزه ، كاسنى ، آب هندوانه ، شيرخشت ، دوغ گاوى و امثال اينها مىباشد . فى طب الفرنجيان . . . . استعمال نشود مگر از خارج مانند محمرات و مشمع آن چون ذراريح احداث